TBA

plattegrond
Terug Mebest publicaties

Kennis, een groeve die nooit dicht mag

mooi detail van kat en muis op de toren\Plafond- en wandsystemen, stukadoorswerk, terrazzo, vloeren en vloerafwerkingen; dat is wat u gewend bent van Mebest. Per dit jaar nemen we ook natuursteen mee in het afbouwmagazine. Elders in deze uitgave kunt u lezen over natuursteen bij de herbouw van de St. Clemenskerk in Nes. In dit artikel over het materiaal, het vak, de branche. 
Alles is mogelijk

“Wat ik heb met natuursteen? Het is gewoon het meest fantastische materiaal dat je je kunt bedenken!” Corry Kussendrager laat er geen twijfel over bestaan, ze is een groot fan. “De kleuren, de varianten, de bewerkingsmogelijkheden; het heeft zo ontzettend veel gezichten. Op een bepaalde manier is het kneedbaar, je kunt er alles mee maken.” De liefde voor en kennis van natuursteen overbrengen aan nieuwkomers in de branche is de missie van de steenhouwer. 25 leerlingen heeft ze dit jaar onder haar hoede. Vroeger waren dat er wel drie keer zo veel maar de crisis heeft ook de natuursteenbranche niet ongemoeid gelaten. “Het dieptepunt hebben we gelukkig gehad, er zit weer groei in. En mooi genoeg is de huidige groep leerlingen veel jonger dan gebruikelijk. Maar de branche heeft absoluut behoefte aan nóg meer jonge mensen.”


Onmisbare basiskennis

De leerlingen volgen een zogeheten BBL-opleiding; vier dagen per week werken en leren ze bij hun werkgever en de vijfde dag krijgen ze les op het ROC in Nieuwegein. Daar brengt Corry Kussendrager ze enkele praktijkvaardigheden bij maar voornamelijk veel theoretische kennis. Zaken als tekenen, schetsen, theorie over machines, zagen, lijmen, schuurmiddelen, constructies en dergelijke komen aan de orde. Vooral ook petrologie, omdat kennis over de manier van ontstaan en de samenstelling van gesteenten in feite de basis is voor alle vakgebieden binnen de branche; of je nu in de restauratie, grafwerk, bouw, gevels, vloeren of aanrechtbladen zit; ambachtelijk werkt of juist machinaal. “Ze moeten weten dat stollingsgesteente ontstaat uit magma en lava, dat veel sedimentgesteenten kalksteen bevatten, wat een tufsteen nu eigenlijk is, dat een metamorf één van die twee soorten is en dat die door bijvoorbeeld druk, tijd of temperatuur is veranderd. Ze moeten een gesteente kunnen herkennen en de eigenschappen ervan kennen. Het is bijvoorbeeld zinvol om te weten dat een granietachtige met wat meer kwarts erin in gepolijste vorm minder snel zijn glans zal verliezen en dat een steen die geen kwarts bevat eerder slijtsporen zal tonen. Ook is het handig om te weten hoe verweringsbestendig een steensoort eigenlijk is.”
Vraagbaak voor de architect

Het is niet alleen belangrijk dat leerlingen weten met welke steenzaag of schuurschijf ze welk gesteente kunnen bewerken, waarvoor je welk materiaal kunt toepassen, of het buiten te gebruiken is, hoe het verweert, of je het kunt polijsten, of het zijn polijstglans behoudt, of het krasbestendig is enzovoorts, maar ook dat die kennis behouden blijft. Want als de natuursteenbranche er niet meer over beschikt, waar moet de architect dan te rade? Zelf weet hij het vaak niet meer door het grote aanbod, volgens Corry Kussendrager. “Ik heb het idee dat architecten veel kennis van steensoorten zijn kwijtgeraakt. Dat ze niet goed meer weten wat er te krijgen is en wat je er allemaal mee kunt doen.” Het verbaast de docente niet; natuursteen heeft immers geduchte concurrentie gekregen. “In de nieuwbouw worden vrijwel alle dorpels met beton of composieten gemaakt”, noemt ze als voorbeeld. “Aan de ene kant snap ik dat wel, want dat gietspul is goedkoper. Maar het is gewoon niet hetzelfde. Natuursteen geeft leven aan een gebouw, kracht.”
Eindeloos leren

Maar ook al weet je alles van steen, er valt steeds meer te leren doordat het aanbod doorlopend verandert. “Ik begon ruim 20 jaar geleden in het vak en het assortiment van toen is anders dan dat van nu”, zegt Corry Kussendrager. “Dat komt doordat er in de loop van de eeuwen groeves uitgeput raken of gesloten worden en er weer nieuwe groeves worden geopend.” Daarnaast speelt globalisering een rol. “Vroeger werd vooral met steen uit België, Duitsland en Frankrijk gewerkt, toen was Italië al ver weg en waren gesteenten die daar vandaan kwamen dus exclusiever en kostbaarder. Dit zie je in de monumenten terug, zowel van binnen als buiten. De laatste decennia komen er ook veel materialen uit andere delen van de wereld en door de goedkope arbeidskrachten zijn deze vaak goedkoop. Dat levert compleet nieuwe namen en materialen op. Socrates zei niet voor niets ‘hoe meer je weet hoe minder je weet’. Maar dat is ook een deel van de charme van natuursteen; je raakt er nooit op uitgekeken.”

Meer Mebest

nee, bedankt
Download TBA App!Download de TBA App
beschikbaar voor
MOBIEL en TABLET
Play Store  of  Apple Store