TBA

plattegrond
Terug Mebest publicaties

Oversteken zonder slipgevaar (deel I)

Stadsbrug Nijmegen, De Oversteek SHV_3300\Nijmegen heeft de Oversteek gemaakt. Met z’n 1,5 kilometer overspant de stadsbrug de Waal en verbindt hij Nijmegen West met Waalsprong, de vinexwijk waar zo’n 11.000 nieuwe woningen moeten komen. Een bouwwerk van belang dus. Vloerenbedrijf Enssieg mocht er een bescheiden maar niet onbelangrijke bijdrage aan leveren.



Beperkte mogelijkheden
De Waal oversteken, het blijft een lastig ding. Of beter gezegd, was een lastig ding. Lange tijd hadden de Nijmegenaren maar één brug die ze er voor konden gebruiken, de Waalbrug. Die was in 1936 gebouwd, toen Nijmegen nog aanzienlijk kleiner was en verkeersdrukte nog niet bestond. Weliswaar was er sinds 1879 ook de spoorbrug, maar die was bestemd voor treinverkeer. Pas in 2004 werd er een fietsbug naast gebouwd. Automobilisten waren dus altijd aangewezen op de Waalbrug, en sinds de aanleg ervan is de stad flink gegroeid.

Explosieve groei
Begin 21e eeuw maakten er dagelijks zo’n 50.000 auto’s gebruik van om de rivier over te steken. Daar zou het niet bij blijven want Nijmegen groeit door. Op de Noordoever wordt immers druk gebouwd aan Waalsprong, het nieuwe stadsdeel waar zo’n 30.000 mensen gaan wonen die ook regelmatig naar de andere kant van de rivier moeten. Volgens berekeningen zou de Waalburg in 2020 wel 78.000 auto’s per dag te verwerken krijgen. Desastreus voor de doorstroming van het verkeer én voor de kwaliteit van de lucht.



Lang voortraject
Begrijpelijk dus dat de stad al lange tijd snakte naar een tweede oeververbinding. In de jaren 70 al werd er over gedacht, maar daar bleef het bij. De overstromingen in 1993 en 1995 trokken de boel vlot. Om dijkdoorbraken te voorkomen besloot de overheid rivieren meer ruimte te geven. Voor Nijmegen betekende dat, dat de Waalbrug op enig moment moet worden aangepast. Dat zou natuurlijk alleen maar kunnen als er een alternatief was om de oversteek te maken. En dus werden er concrete plannen gemaakt voor de bouw van een tweede stadsbrug.

'stroomversnelling'
Na zeven jaar was er een definitief besluit over de exacte locatie, het onderwerp etc., en weer twee jaar later, in 2011, werd er met de bouw gestart. Eind november 2013 werd De Oversteek, zoals de brug is gaan heten, officieel geopend. De naam is een eerbetoon aan de militairen die in 1944 tijdens de bevrijdingsoperatie Market Garden op dezelfde plek de Waal overstaken. Bij die actie kwamen 48 geallieerde militairen om het leven. Ze worden geëerd met 48 paar straatlantaarns op de brug, die elke avond paar na paar worden ontstoken.

Brug in drie delen
De brug is gebouwd door Bouwcombinatie Stadsbrug Nijmegen (BSN), een samenwerkingsverband van BAM Civiel en Max Bögl Nederland. Het ontwerp van de brug is van het Belgisch/Luxemburgse Ney Poulissen Architects & Engineers. In plaats van één grote brug te maken die beide oevers met elkaar verbindt, kozen ze voor een hoofdbrug van 285 meter lang die daadwerkelijk de Waal overspant, en twee aanbruggen van 230 meter (de zuidoever) en 680 meter (noordoever met de uiterwaarden) die naar die overspanning leiden.

Verbouwen mag
De hoofdoverspanning is een boogbrug van staal en heeft daardoor een wat industrieel uiterlijk. De twee aanbruggen zijn het tegenovergestelde. Ze bestaan uit een aantal kleinere bogen en zijn gebouwd van beton dat is bekleed met baksteen. Daardoor hebben ze een stedelijk karakter. De architecten roepen op om dat karakter te benadrukken door onder de aanbruggen te bouwen, of er tegenaan of zelfs erop. De Oversteek kan dan vergroeien met de stedelijke omgeving, er een onderdeel van worden, zo is het idee.

Afwerking
In het voorjaar van 2013, twee jaar na de start, werd de boogbrug ingevaren en kon de brug worden gesloten. Daarna was het een kwestie van afbouwen. Het beton voor het wegdek storten, het metselwerk van de aanbruggen, het asfalteren van de 2x2 rijstroken, van de 5e rijstrook die voor openbaar vervoer kan worden gebruikt en van het gecombineerde fiets-voetpad in twee richtingen. En de afwerking van de trappen die op beide oevers fietsers en voetgangers de mogelijkheid bieden de brug te betreden of te verlaten.

Duurzame slijtlaag
Bij de bouw van de brug en de materiaalkeuze is heel nadrukkelijk gekeken naar duurzaamheid en het beheersbaar houden van de onderhoudskosten. En dus was het ook belangrijk om die trappen goed te prepareren voor intensief gebruik. Er moest een degelijke slijtlaag op de treden en de bordessen komen, de HIM Grip NT met Guyana bauxiet. Die taak kwam bij Enssieg Vloeren en Concepten terecht. “Via Ploegmakers Konserveringen”, legt Dirk-Jan van der Giessen van het Tilburgse vloerenbedrijf uit. “Zij deden het straalwerk aan de stalen trappen. Ze zouden ook de slijtlaag aanbrengen maar ze kwamen er achter dat daar toch iets meer bij kwam kijken dan ze aanvankelijk dachten. Toen hebben ze ons daar voor benaderd.”

Lees verder in deel II van Oversteken zonder slipgevaar

Dit artikel is ook gepubliceerd in Mebest nr. 2 van 2014


 

Meer Mebest

nee, bedankt
Download TBA App!Download de TBA App
beschikbaar voor
MOBIEL en TABLET
Play Store  of  Apple Store