TBA

plattegrond
Terug Mebest publicaties

Van Maanenbad: Terug naar de jaren dertig (deel II)

Mebest - Van Maanenbad Rotterdam\ (foto: Jan Willem Kommer);

Het had weinig gescheeld of Rotterdam had het verder moeten doen zonder zijn markante Van Maanenbad. Sloop werd echter voorkomen en het zwembad werd gerestaureerd, teruggebracht in de originele stijl van de jaren dertig. Licht dus, en met heel veel terrazzo.

Heeft u deel I van Van Maanenbad: Terug naar de jaren dertig al gelezen?

Reusachtige 3D-puzzel
Bij het werk in het binnenbad had de terrazzoman dat probleem niet. Het interieur was compleet gestript zodat álle terrazzo daar opnieuw moest worden gemaakt. Was het om één groot oppervlak gegaan, dan was dat een relatief simpel karwei geweest. Het ging echter louter om stroken, plinten, goten en sokkels van kolommen. “Het lastigste en meest arbeidsintensieve deel van terrazzovloeren maken dus”, aldus Eric van der Zande. “En het moest in combinatie met tegels. Die moesten van linksvoor tot rechtsachter komen, en allemaal zonder snijwerk en met een vaste voegbreedte.” Omdat er getegeld werd nadat het terrazzo was gelegd, moest hij zijn werk van te voren heel nauwkeurig uitzetten. “In 3D, want ook in de hoogte moest alles goed op elkaar aansluiten.” Ook dat was nogal een puzzel. De sloper had niet overal tot op de constructieve laag kunnen werken zodat de terrazzowerker de smeervloeren in verschillende diktes heeft moeten maken om overal peil -1,5 te krijgen. En uiteraard vraagt een omgeving als een zwembad vrijwel overal om afschot, zeker bij de goten rondom de twee baden en in de douches.



Zwaartekracht en krimpscheurtjes
De goten langs de baden zijn rond de 30 cm breed. Per zijde verschilde dat vanwege de tegelvloer die op de goot moest aansluiten. Tegen de baden aan maakte Eric van der Zande een 25 cm hoge plint. Ook alle buitenmuren en het merendeel van de tussenwanden hebben zo’n plint gekregen. Nog meer opstaand werk zat in de dorpels waar glazen wanden op zijn geplaatst, in de sokkels van de circa 40 kolommen en in de tribune. “Opstaand werk luistert heel nauw,” zegt Eric van der Zande. “Je kunt het niet in lagen opbouwen, het moet er in één keer op. Dat betekent dat het aankomt op de samenstelling van het mengsel. Als je je mengsel te vochtig hebt gemaakt, dan zakt het. Daarom moet je het vet genoeg maken zodat het blijft plakken. Maar maak je het te vet, dan heb je grote kans op scheuren.” Scheurtjes waren toch al een risico bij dit project. Net als destijds in de jaren dertig, moest het terrazzowerk zo licht mogelijk worden. Dat betekende een mengsel van alleen maar korrels Ulmer wit in wit cement. En wit cement is gevoeliger voor krimp dan de gebruikelijke grijze variant. Om krimpscheuren te voorkomen, voegde de terrazzowerker steenmeel en marmerzand aan het mengsel toe om het te verschralen.

Hulp van collega’s
Inclusief tussenpozen is Van der Zande Terrazzo & Mozaïek een maand of zeven bezig geweest in het Van Maanenbad. Dat is erg lang maar het was dan ook zeer arbeidsintensief werk. “Het smeren is lastig en het schuren kost erg veel tijd”, zegt Eric van der Zande, die als zelfstandig ondernemer zonder personeel opereert. Hij heeft bij het werk hulp gekregen van onder meer G.J. Maarschalkerweerd uit Wijk bij Duurstede en Tat Terrazzo uit Huizen. “Eigenlijk zijn dit soort projecten te groot voor een éénmanszaak,” aldus de terrazzoman uit Velddriel. “Je zult altijd een beroep moeten doen op collega’s. Vroeger was dat anders, toen had je nog terrazzobedrijven met twintig man personeel. Maar die bestaan niet meer.” Volgens Eric van der Zande komt dat onder meer doordat het werk niet cyclisch is. “De ene week maak je een aanrechtblad en de andere wek een vloer van 80 m2. Het is lastig om daar een personeelsbestand op af te stemmen.” Daarnaast is in de huidige tijd vooral vraag naar snelle bouwprocessen, en terrazzo is nu eenmaal geen snel product. “Het is ambachtelijk, het is handwerk en dat heeft tijd nodig”, weet Eric van der Zande. Als je het die tijd wilt geven, dan heb je wel een prachtig mooi product. Bewijs daarvan is te zien in het Van Maanenbad in Rotterdam.

Sportfondsenbad Noord
Opdrachtgever: Gemeente Rotterdam
Architect: Verlaan & Bouwstra architecten, Vianen
Aannemer: Koninklijke Woudenberg, Ameide
Terrazzowerk: Van der Zande Terrazzo & Mozaïek, Velddriel

Dit artikel verscheen eerder in Mebest nr. 4 van 2015


 

Meer Mebest

nee, bedankt
Download TBA App!Download de TBA App
beschikbaar voor
MOBIEL en TABLET
Play Store  of  Apple Store