TBA maakt zich klaar voor tegelwerk · Nieuws · Technisch Bureau Afbouw
plattegrond
Terug naar alle nieuwsberichten

TBA maakt zich klaar voor tegelwerk

Bij het Technisch Bureau Afbouw bestaat al lang de behoefte om het adviseren, begeleiden en controleren van tegelwerk verder uit te bouwen. Dit sluit prima aan bij de  kwaliteitscontroles die TBA uitvoert bij diverse ondergronden. Mortelproducent Ardex bood de gelegenheid om dieper in te gaan op de verwerking van tegels. De technische voormannen van TBA namen een voorproef. Bij het trainingscentrum in Witten ontving Jeroen van Woudenberg namens Ardex vier enthousiaste deelnemers voor een tweedaagse stage: Hermen de Hek, Onno de Vries, Ed van der Plas en Alphons Hagen. Al snel werd duidelijk dat het zien toepassen van producten veel overtuigender werkt dan welke informatie ook. Meestertegelzetter Sven Pfeil gaf demonstraties van diverse middelen en zette de deelnemers meermalen aan het werk zodat ze de producten zelf konden ervaren.

De TBAploeg met v.l.n.r. Ed van der Plas, Onno de Vries, Alphons Hagenen Hermen de Hek, ontvangen door Jeroen van
Woudenberg en Sven Pfeil.

Voorbereiden ondergronden

Bij het warm draaien gaat het al snel over draagkracht van (dek)vloeren, een bekend onderwerp van het TBA. Juist met een afwerking als tegels in intensief belopen zones wordt het bureau bij de controles betrokken. Een ander aandachtspunt blijven de ondergronden. Reiniging, opruwen, voorstrijken en uitvlakken komen allemaal ter sprake. Alle aanwezigen benadrukken hoe een duidelijke controle en eerlijke afspraken moeten voorkomen dat problemen met variabele lijmdiktes worden ‘opgelost’.

Reinigen

Vanuit de ervaren TBA-hoek komt ook nog even anhydriet aan bod en de nodige controle van de  vochtigheid, voordat met tegelwerk wordt begonnen. Doelstelling blijft problemen onderkennen en schade voorkomen, zo onderstreept Jeroen. Als voorbeeld laat hij een geval zien waar de uitvlakmortel A100 is toegepast. Al snel traden er scheuren op. Onderzoek wees uit dat de stenen ondergrond niet was gereinigd en veel mosresten vertoonde. Dus in plaats van verankering in de steen zocht het vocht tijdens het uitharden andere wegen met craqueleren als gevolg. Schoonmaken lijkt voor de hand liggend, maar er wordt ook vaak de hand mee gelicht.

Voorstrijken

Dun voorstrijken in gelijkmatige streken met roller of kwast is het beste, zeker bij gipsplaten. Niet sproeien, want dan blijft het op het oppervlak liggen terwijl het er juist in gedrukt moet worden. Het advies luidt een verdunning van 1 op 3 waarbij 0,5 mm dan als een huidje het geheel afschermt. Als de poriën van de oppervlaktestructuur groot zijn, dan wordt eerst in een verdunning van 1 op 7 voorgestreken en de volgende dag wordt dit nogmaals herhaald.

Egaliseren
Ook hiervoor bestaat een tweecomponenten middel dat in twee lagen gerold wordt en het vocht in de ondergrond afsluit. Deze EP 2000 zal bij tegelwerk minder voorkomen. Sven kiest voor vloeren graag voor Ardex K39 microtec vloeregalisatie vanwege een extra lang vloeivermogen. Jeroen van Woudenberg: “Er kan nog een tijd mee gewerkt worden voordat het geheel uitgehard is. Met andere egalisatiemiddelen blijft er soms maar 20 minuten over en bij zon en tocht nog minder tijd. De verwerker heeft nu minstens 40 minuten om het vloerveld gelijk te krijgen en zelfs daarna kan er nog wat bijgestreken worden.”

Onderscheiden
De K39 werd in Duitsland onderscheiden met de jaarlijkse award voor het beste product van het vaktijdschrift Fliessen und Platten. De droogtijd hangt natuurlijk af van de dikte van de egalisatielaag. Algemeen geldt 1 dag voor 5 mm, dus 2 dagen voor 10 mm. Gaat het om grotere hoogteverschillen, dan kan vloerenzand toegevoegd worden, ook om materiaal te besparen. Na twee tot drie uur kan er al over deze egalisatie getegeld worden, terwijl dat normaal gesproken wel een dag vraagt. Dus er kan langer gewerkt worden om de K39 aan te brengen en men kan sneller aan de slag met de uiteindelijke afwerking.

Afschot
Jeroen van Woudenberg valt op dat er een duidelijk verschil is tussen Nederland waar de A950 populair is en Duitsland dat massaal kiest voor AM100 waarmee afschot en egalisatie in één handeling gedaan kan worden. Het leent zich goed voor zeer natte ruimten. In Nederland is het inkrassen minder gebruikelijk en wordt het materiaal zelfs als plakkerig ervaren. Voor uitvlakken vinden de verwerkers het te stram, maar voor afschot maken juist wel geschikt. De A950 wordt als dunner en fijner ervaren door de Nederlandse verwerkers dus dat zal voorlopig de topper zijn. We leveren 3000 pallets per jaar aan Nederland en ervaren nauwelijks klachten. “

Lijmbedden
Jeroen geeft nog maar even het onderscheid aan voor de verschillende lijmbedden. “Dunbed betekent maximaal 10 mm lijm aanbrengen, middelbed staat voor 15 mm en dikbed tot 30 mm waarmee behoorlijke hoogteverschillen worden opgevangen. Gezien de huidige strakke productie van tegels komt dit evenwel steeds minder voor. Bij vloeibedlijm verspreidt de lijm zich onder de tegel. Zo ontstaat er een volle en verzadigde verlijming, net als het oogmerk van buttering floating, waarbij èn tegel èn ondergrond worden ingesmeerd. Het hecht goed, maar bij leggen in een vloeibedlijm valt er niets
meer te corrigeren.”

Flexibel
Sven neemt het woord: “Flexibele lijmen moeten aangebracht worden met een dikte van minstens 2,5 mm, want anders breken ze. Tegenwoordig kunnen ze ook met 5 mm hechten. Het oppervlak aan de achterzijde van tegels is veel meer gesloten dan vroeger dus het neemt geen vocht op; denk aan gres porcellanato. De flex is een van de hardste lijmen, drukstabiel en het heeft een hechtsterkte van 3,5 Newton. Het leent zich uitstekend voor buitentoepassing waar klimaatverschillen tussen dag en nacht behoorlijk kunnen oplopen tot een uitzettingscoëfficiënt van 0,006. De dekvloer zet minder uit dan de tegel, dus de werking moet opgevangen worden met ontkoppeling of met een flexlijm.”

Pastalijm

Pastalijm is naar verhouding duurder, maar het valt direct te gebruiken. Poederlijm is duidelijk voordeliger en toch gebruikt 60 procent van de verwerkers in Nederland nog steeds pastalijm.  “Dat is wel met de helft afgenomen”, weet Jeroen te vertellen. “Voor keukenwanden is het lekker makkelijk, maar bij (grote) vloertegels tegen de wand absoluut niet. Daar heb je altijd een zuigende kant nodig, dus of de ondergrond of de tegel zelf. Pak dan een poederlijm, want anders kan het vocht uit de pastalijm niet weg. Pastalijm is wel ideaal voor kleine klusjes, zoals een plintje plakken of een paar tegels in de showroom.” 

Poederlijm

Sven beveelt het nog een keer aan: “Poederlijm is een hoogwaardig standvast materiaal (S28) dat zich goed leent voor buttering floating. Bij grote tegels is vaak sprake van een lichte bolling zodat niet overal het lijmbed geraakt wordt. In dat geval blijven de tegels hol klinken. Door eerst een kraslaag te maken, kan dit voorkomen worden. Daarna wordt het geheel met een spaan verwerkt. Bij grote hoeveelheden bestaat de neiging om de lijm dunner te maken maar dit gaat ten koste van het hechtend vermogen. Er hoeft dan maar iets mis te gaan en vooral met puntbelasting is de kans op breuk groot. Teveel verdunnen kan zelfs dramatische onthechting met zich meebrengen.”

Overtuigd

De mannen mogen de diverse lijmen om de beurt even uitproberen en krijgen zelfs de kans om met Ardurapid in één minuut gres porcellanato tegen de wand te plaatsen. Daar kan nog negen keer overheen getegeld worden zonder gevolgen. Extreem standvastig dus dit product. Rillen opzetten als steunpilaren voor grote formaten wandtegels, luchtbellen in de lijm voorkomen door een spaanslag in telkens de zelfde richting, een emmer met precieze maten voor het aanmaken van poederlijm, de heren van TBA gaan voldaan naar huis. En een stukje wijzer met betrekking tot tegels verwerken. 

Garantie

Zoals elke producent met een volledige verwerkingslijn beveelt Ardex aan om over de hele linie alleen materialen van dit huis te gebruiken. Daarmee kan volledige garantie afgegeven worden en zullen mogelijke fouten nooit optreden vanwege toepassingen buiten het eigen assortiment. Tot een paar keer toe benadrukt Jeroen van Woudenberg dat Ardex misschien prijzig lijkt maar uiteindelijk zeer betaalbaar is. “Alle fabrikanten gebruiken dezelfde toeslagstoffen, maar de samenstelling loopt zeer uiteen. In een goedkopere zak van vijf kilo zit meer zand en dus is hij relatief zwaarder. Je kunt geen kilo lood met een kilo veren vergelijken. Plus dat sommige producten zoveel prettiger en sneller werken, dat het die paar euro’s per zak echt waard is. Over problemen voorkomen heb ik het dan nog niet! En dat kan alleen als de verwerkers weten wat, wanneer en hoe ze de middelen moeten gebruiken. Daarmee verdienen de trainingen zichzelf ook zo terug.”

Bron: Tegeltotaal.