Een hoofdaannemer schakelde Technisch Bureau Afbouw in om scheurvorming en onvlakheden in meerdere plafonddelen van een vrijstaande woning te onderzoeken. Onze stukadoorsexpert Ed van der Plas bezocht het project en deelt zijn bevindingen.
Klachten
“Enkele weken na oplevering van de gestukadoorde plafonds werden er klachten gemeld over zichtbare scheuren en oneffenheden,” vertelt Ed van der Plas. “Met name onder invloed van strijklicht werden op diverse plekken donkere banen, verkleuringen en glooiingen zichtbaar. Ook waren er duidelijke scheuren te zien, met name op de langsnaden tussen de stucplaten.”
Opbouw van het plafond
“Het betrof een vrijhangend metal-stud plafond, opgebouwd onder prefab betonschil elementen,” legt Ed uit. “Op de ophangconstructie waren stucplaten van 600 x 2000 mm gemonteerd. De naden werden voorzien van zelfklevend wapeningsweefsel, waarna het plafond is gestukadoord in een laagdikte van circa 5 tot 6 mm – beperkt vanwege aanwezige inbouwspots. Na afwerking met een kwartsverfsysteem werden er meerdere gebreken zichtbaar.”
Onderzoek en bevindingen
“Tijdens mijn inspectie heb ik zowel visueel onderzoek gedaan als destructief gekeken naar de opbouw van het plafond,” vertelt Ed. “Op verschillende plekken trof ik scheuren aan precies langs de langsnaden tussen de stucplaten. Deze randen waren overwegend vlak, zonder hoogteverschil, en bij lichte druk was er soms beweging merkbaar.”
“In de woonkamer mat ik op enkele plekken onvlakheden tot 3 à 4 mm bij een meetafstand van 3 meter. Op kortere afstanden kwamen we uit op 1 tot 2 mm – wat in veel gevallen nog acceptabel is, behalve daar waar scheurvorming de vlakheid negatief beïnvloedt.”
“In de hal en gang trad scheurvorming op bij de overgangen tussen smallere en bredere plafondvlakken – precies waar volgens de geldende richtlijnen dilataties aangebracht hadden moeten worden. Dat was hier nagelaten.”
Oorzaken
Volgens Ed waren er meerdere oorzaken aan te wijzen voor de gebreken:
“De montage van de stucplaten is niet conform de TBA-Richtlijn 1.1 uitgevoerd. De platen waren met 5 tot 8 mm tussenruimte aangebracht, waardoor de langsnaden niet onderling konden worden gekoppeld via een doorlopende gipsvulling. Hierdoor ontstaan zwakke schakels in het plafond.”
“Daarnaast ontbraken dilataties op kritieke plekken zoals bij deuropeningen en overgangen tussen smalle en brede plafondvlakken. Dat is strijdig met TBA-Richtlijn 3.3 én de verwerkingsrichtlijnen van de fabrikant.”
“Ook de beperkte laagdikte van de gipspleister – noodzakelijk door de armaturen – speelde een rol. De leverancier adviseert een laagdikte van 10 mm voor MP75 op stucplaten. Met slechts 5 à 6 mm is de afwerking kwetsbaarder voor spanningen.”
Visuele beoordeling onder strijklicht
“Een belangrijk punt: het beoordelen van binnenstukadoorswerk mag niet gebeuren met direct strijklicht, zoals bouwlampen,” benadrukt Ed. “De STABU-standaard stelt duidelijk dat beoordeling moet plaatsvinden bij normaal daglicht, zonder kunstmatig strijklichteffect.”
Hersteladvies
Op basis van zijn bevindingen adviseerde Ed twee herstelmogelijkheden:
- Volledige vervanging:
- Verwijderen van het huidige gestukadoorde plafond tot op het metal-stud regelwerk
- Aanbrengen van dilataties volgens richtlijn
- Nieuwe montage en afwerking met stucplaten en gipspleister conform voorschriften
- Deelherstel (met risico):
- Scheuren v-vormig uithakken, stofvrij maken, primeren en vullen met voeggips
- Plafond voorbehandelen met primer/hechtlaag
- Overlagen met een geschikte kunsthars- of kunststofgebonden dunpleister
“Bij deelherstel blijft er altijd een kans op nieuwe scheurvorming op plekken waar nu nog niets zichtbaar is,” besluit Ed. “Volledig herstel is de meest duurzame oplossing. Voor de exacte keuze van materiaal en werkwijze adviseer ik altijd afstemming met de leverancier.”
Wil je meer weten over onze technische adviezen? Bezoek dan onze website op www.tbafbouw.nl/diensten voor meer informatie.