Bij een monumentaal woonpand werd schade vastgesteld aan de bestaande geschilderde, gestukadoorde gevelafwerking. Op verschillende plekken waren scheuren zichtbaar, net als opbollende verf en vochtgerelateerde problemen. Het Technisch Bureau Afbouw (TBA) werd gevraagd om de gevels te onderzoeken en een passend hersteladvies te geven.
Ed van der Plas, stukadoorsexpert bij TBA, voerde het onderzoek uit.
“Dit soort panden vraagt om extra aandacht,” vertelt hij. “Je hebt te maken met oud, massief metselwerk en een gevelafwerking die in de loop der jaren meerdere keren is overschilderd en hersteld. Dan moet je eerst begrijpen wat er technisch gebeurt, voordat je aan herstel denkt.”
Wat trof de adviseur aan?
Volgens Van der Plas bestaat de gevelafwerking uit een cementhoudende stuclaag op massief baksteenmetselwerk. Door de jaren heen zijn hier meerdere verflagen en dunne stuclagen overheen aangebracht.
“Die opbouw is op veel plekken sterk dampremmend geworden,” legt hij uit. “Het gevolg is dat vocht niet meer goed uit het metselwerk kan verdampen. Dat zie je terug in opbollende verf en loslatende delen.”
Daarnaast werden op meerdere geveldelen scheuren aangetroffen. “Opvallend is dat veel scheuren niet alleen in het stucwerk zitten, maar hun oorsprong hebben in de metselwerkconstructie zelf,” aldus Van der Plas. “Bij raamhoeken en gevelovergangen is dat duidelijk zichtbaar.”
Testvlakken lieten zien dat de onderliggende raaplaag, na mechanisch reinigen, nog voldoende capillair actief is. “Dat is positief,” zegt hij. “Het betekent dat deze laag, mits goed voorbereid, geschikt kan zijn als basis voor een nieuwe afwerking.”
Beoordeling
Volgens Van der Plas is de schade niet het gevolg van één oorzaak.
“Het is een combinatie van ouderdom, dampdichte verfsystemen en constructieve beweging in het metselwerk. Als je alleen cosmetisch herstelt, zonder die factoren aan te pakken, weet je zeker dat de problemen terugkomen.”
Advies voor herstel
Het herstel vraagt om een zorgvuldige en gefaseerde aanpak. Loszittend en holklinkend stucwerk moet volledig worden verwijderd, plaatselijk tot op het baksteenmetselwerk. Geveldelen met verhoogde vochtwaarden moeten eerst gecontroleerd en onder beschermde omstandigheden kunnen drogen.
“Scheuren die vanuit het metselwerk komen, moet je ook echt bouwkundig oplossen,” benadrukt Van der Plas. “Dat kan door plaatselijk herstel van het metselwerk of door het aanbrengen van wapening in de lintvoegen.”
Voor de nieuwe afwerking adviseert hij een kalkgebonden pleistersysteem, gevolgd door een dampopen (sol-)silicaatverfsysteem.
“Zo sluit de afwerking beter aan bij het karakter van het pand én kan vocht weer op een natuurlijke manier weg. Dat is essentieel voor de duurzaamheid van het geheel.”
Conclusie: bij monumentale gevels is niet snelheid, maar inzicht bepalend. Met een goed begrip van vochttransport, ondergrond en constructie is duurzaam herstel wél haalbaar.
Kijk voor meer informatie over onze diensten op www.tbafbouw.nl/diensten